177| Connie Imboden, fotógrafa do corpo e a materia escura

Emisión DIARIO CULTURAL 06/04/2009

Esta é a semana na que o catolicismo explicita os corpos nus e sufrintes na súa iconografía hiperrealista por razón de fe. Corpos aferrollados pola dor, cravados, cubertos de feridas, sangue e bágoas. Aínda que hai fermosura nesa imaxinería, prefiro os corpos da fotógrafa Connie Imboden, unha esculca contemporánea e sorprendente a partir do corpo e a materia escura. Propóñolles, logo, unha mirada a esa carnalidade intervida das fotógrafas. Penso, por exemplo, nas fermosas e inquietantes esculturas vivas de Victoria Diehl, feitas da fusión de materiais: carne e materia biolóxica que viran en xeso ou arxila. Ou naquela primeira serie plenamente vixente de Andrea Costas, con corpos encaixados en botes de conserva ou retallados como marcador de libro. E aínda naquela mirada radiográfica de Benedetta Bonichi en To see in the dark, que evidencia os esqueletes da muller-polbo e da crucifixión.

Para facer as súas fotos, Connie Imboden, bota man do bañador, da cámara submarina e mergúllase na piscina do seu estudo. Aínda emprega a película e revela as fotos en branco e negro. Unha técnica tradicional para unha mirada sorprendente que procura desde dentro da auga ángulos inéditos nos corpos, no reflexo e no líquido tratado como materia escura. Porque ao facer as fotos desde dentro da auga a materia interrómpese, fai reflexos novos, simula formas que non son. Nunha das súas primeiras series, nas que traballaba coa auga como materia sólida, os corpos mudan as formas e dan sensacións inéditas. Un deles, titulado Dead Silence II (Morte silenciosa II, 1987), representa unha nova Ofelia. O corpo feminino deitado en horizontal sobre a auga, como quería Sylvia Plath nun dos seus máis coñecidos poemas, transformado ata converterse nunha raia, nunha especie de liña divisioria entre a vida e morte, ou, se o prefiren, nun guión longo que marca o tránsito. No horizonte, na horizontalidade, só sobresaen os dedos das mans e dos pés como querendo dicir: “aquí había vida”. O traballo de Connie Imboden escólmase nun catálogo recente titulado Reflections (2009). Reparen ben na imaxe da portada. Por máis surrealista que pareza a cabeza espichada nun pau sobre un reflexo de pólas outonizas, a foto non está retocada. Se queren saber como o fai, consulten o vídeo na web de Connie Imboden, onde se ve como se mergulla na auga e dispón os corpos na superficie.

Paga a pena descansar de tanto corpo sangrante mirando para estoutros corpos, menos resignados cós da imaxinería católica barroca desta semana. Por certo, como é que aínda non fomos quen de lle poñer outro nome a estes días? Contaba Basilio Losada que seica Baroja, para non ter que dicir “a Sagrada Familia”, botaba man dun eufemismo, “a Respectable Familia”. Non sei se eu dou resolto a cuestión, mais imos aló. Boa semana… de primavera e boas lecturas.