141| Á procura das Letras delas

Emisión DIARIO CULTURAL 07/07/2008

Se cadra é moito pedir mais nas Letras que nos veñen agradecíase que nos aforren tópicos mazados sobre unha das figuras centrais, e controvertidas, da longa noite de pedra. Como as Letras Galegas xa non son o santoral da nación, hai vagar para o matiz e a contradicción, por moi tentador e confortábel que resulte o Ramón Piñeiro de só dúas caras: teoloxía fronte demonoloxía, o santo laico fronte o anticomunista. As Letras 2009 convidan a revisar medio século de reconstitución cultural, na que os protagonistas son persoeiros que marcaron a nosa historia recente, e a algúns aínda non lles demos pagado a maquía polo traballo infatigábel de facelo todiño. Leremos estudos, epistolarios e biografías con apelidos que o din todo, e non sen controversias: Piñeiro (Ramón), Fernández del Riego (Francisco), Carballo Calero (Ricardo), Fernández de la Vega (Celestino), Otero Pedrayo (Ramón), Illa Couto (Xaime), García-Sabell (Domingo), e un longo etcétera.

Mais, cal vai ser o papel das galeguistas nesa memoria? Boto as contas das mulleres que estaban alí e seguen abrindo interrogantes. Xohana Torres, activa dinamizadora do galego nos anos 60, a primeira muller que o abrangue todo: poesía, literatura infantil, teatro, novela, tradución, gravación de discos de poesía galega, e eses programas radiofónicos dos que non sabemos nada, Teresa e Raíz e tempo, que se mantivo en antena entre 1965 e 1975, ou dito doutro xeito, entre as primeiras Letras Galegas e a morte da dictadura. Luz Pozo Garza, infatigábel editora e crítica literaria, que abriu pontes cara a cultura francesa e alemana desde as páxinas de Nordés. María Mariño, a escritora ceiba que se adianta á postmodernidade. María Xosé Queizán, que participa na fundación do nacionalismo independentista e logo se independiza inaugurando o feminismo nacionalista. Anisia Miranda, Dora e Pura Vazquez, que desde as marxes escriben literatura infantil cando esa necesidade non tiña recoñecemento. Elsa Fernández, a libreira de Follas Novas, que encheu desde Bos Aires os andeis do galeguismo, porque tamén quen levan as fontanerías da cultura queren recoñecemento. Teresa Barro, Antía Cal, María do Carme Kruckenberg, Micaela Misiego… e mesmo aquelas estranxeiras que se achegaron á cultura galega e tanto fascinaran ao stablishment: Anne Marie Morris, Nina Epton, Maria Elvira Lacaci, Luciana Stegagno Picchio… Estas son algunhas escritoras e intelectuais que saen nos índices onomásticos. Non sabemos case nada do papel que elas asumían, non do que eles lles recoñecían, porque no relato historiográfico quedan inmobilizadas en clixés ou relegadas ao papel de mulleres de. Por certo, en Xelmírez 15 tamén vivía Isabel, Isabel López García, e era enfermeira. Boa semana e boas lecturas, á procura das Letras delas.

Advertisements

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s

%d bloggers like this: