161| EBA e Bos Aires con Margarita Xirgu en primeiro plano

Emisión DIARIO CULTURAL 01/12/2008

Ser, non son moito de cabodanos, mais a homenaxe que hoxe se lle rende en Ourense a Eduardo Blanco Amor convida a lembrar a fascinación de EBA por Margarita Xirgu. O 18 de xuño de 1968 a actriz estivera de aniversario e esa foi ocasión acaída para facerlle no mes de decembro un retrato americano en La Vanguardia cun título puramente descritivo e pouco esforzado: “Margarita Xirgu cuenta ochenta años”. Blanco Amor era daquela, escritor poderoso e personaxe controvertido, convencido da súa valía como literato e aínda co arroallo de quen vivira na intensa Bos Aires, unha cidade daquela máis europea e máis cosmopolita cás grandes cidades baixo a bota de Franco. Ofrecía no artigo unha semblanza vivida da actriz que conmoveu a comunidade exiliada, especialmente a catalá, que asistía ás súas representacións convertidas de feito nun acto social imprescindible.

O retrato de Blanco Amor demórase na descrición da actriz e claudica á fascinación da muller divinizada pola arte dramática, convertida en artista poderosa, en diva. Porque a Xirgu encarnara nos teatros de España, Arxentina e Uruguai as grandes personaxes femininas: Medea, Electra, La Celestina, Mariana Pineda… E lembraba de camiño o fío que leva da Xirgu á Casares, aquel que Antonina Rodrigo debullou con máis vagar no seu clásico Mujeres para la historia: a montaxe bonaerense, en 1963, da Yerma de García Lorca, coa Xirgu de directora e María Casares de actriz. A estrea tivera lugar no Teatro San Martín de Bos Aires, ese teatro na Avenida Corrientes onde está, conforme se entra, por baixo do nivel do chan, o grande mural de Luís Seoane en homenaxe ao teatro arxentino. Blanco Amor quería demostrar o poder abraiantae da actriz e facía fincapé na singularidade dunha voz ben termada e poderosa que lembraba así (tradúzolles á brava): “Saíu de España a comezos de 1936, chegou a Bos Aires moi avanzado o ano, logo de ter actuado en varios países de América. Xa a guerra o dramatizaba todo. Qué sentido directo acadaba, de súpeto, o berro maternal de ‘Bodas de sangue! Dous bandos… Aquí hai dous bandos!’”. A actriz demócrata —non roxa—, arrastraba canda ela, sen querelo, un dramatismo simbólico, extrateatral” (LV, 28/12/1968: 47).

Da Xirgu a García Lorca non había nin medio paso. Blanco Amor aproveita e cita unha carta que lle escribe, seica, o poeta granadino co gallo do seu libro de poemas, Romances galegos, no que lle falaba sobre as diferencias entre o galego e o español. Puña en boca de Lorca: “Tú, con tu fala de luces grises, deshuesadas; yo, con este resplandor hiriente, con este idioma tigre” (LV, 28/12/1968: 47). Blanco Amor, que tamén tiña lingua tigre para ferir con raiba as rivais, aquelou neste artigo un retrato de Bos Aires con Margarida Xirgu en primeiro plano. Que a Xirgu nacera en 1888 en Molins de Rei era a excusa axeitada para deixarse ir pola memoria propia. Boa semana e boas lecturas.

Advertisements

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s

%d bloggers like this: