Arquivo por etiquetas: Xesús González Gómez

4\ A María Luz Morales, de Blanco-Amor

Volvamos ao Fondo María Luz Morales do Ateneu Barcelonès. Boa parte das cartas conservadas son notas gabanciosas á procura dunha nota crítica favorable ou ben un sinal de recoñecemento, por iso se conservan libros autógrafos e notas de Ricard Salvat, Corredor Matheos ou Díaz-Plaja.

dom3

<\ Autógrafo do libro de Blanco Amor, Romances galegos (Buenos Aires: Céltiga, 1928) dedicado a Ángel Sojo, director do xornal bonaerense La Razón, con data 15/09/1928

Xavier Costa Clavell, por exemplo, dedícalle un poemario en castelán, El hombre y la muerte (1966) que, segundo a cuberta, se publicou na Editorial Cordillera de San Juan de Porto Rico aínda que o depósito legal é de Barcelona. Porén, desde a perspectiva galega o máis interesante dese fondo son as evidencias dunha amizade cordial co escritor Eduardo Blanco-Amor. Coñecéronse antes da guerra grazas ao estreito contacto de Morales co Partido Galeguista e o círculo nacionalista de Ourense, como se pode comprobar na ficha do Album de Mulleres do Consello da Cultura de Galega preparada por Carme Vidal, que debe ser, xunto con González Gómez, quen máis sabe das conexións galegas da escritora. No Ateneu Barcelonès consérvanse dous libros autógrafos de Blanco-Amor e mais unha carta (reprodúcese íntegro o orixinal):

1-III-1968
A Mari Luz Morales, en su gripe
Mi buena amiga: ¡Qué vergüenza, haberte dejado atrapar por la gripe! Yo estoy ya con los preparativos de marcha. Creo que será a fin de semana. Quisiera despedirme de ti y que hablásemos algo más de cosas catalanas. Mi hermana está ya bien, de manera que mis cuatro meses de Barcelona quedarán resumidos en lo que pueda hacer estos días. La verdad es que estuve muy asustado y preocupado por esta pobre criatura, que ya es lo único que me va quedando.
Te mando estas FARSAS para que te ayuden a rehacer la sonrisa. Ahora estoy en el Hotel Alicante, y el teléfono es 221-47-44. Estoy de mañana hasta las 10 ½ y de tarde desde las 4 ½ hasta las 8. Que te mejores y un abrazo de tu paisano y amigo
Eduardo

En 1968 Blanco-Amor está en Barcelona, publica algúns artigos en La Vanguardia e debeu ter varias ocasións para encontrarse coa amiga escritora. Esa complicidade xa se puxera en evidencia nos libros dedicados e, como se adiantou, no Ateneu Barcelonès consérvanse dous libros autógrafos seus: Cancionero (1956), que na actualidade está fóra de acceso, e mais a terceira edición de Chile a la vista (1957), que leva unha dedicatoria intensa. Este é o texto orixinal íntegro:

A María Luz Morales, mi “madrina” barcelonesa, con el viejo afecto de su paisano (porque no voy a consentir que nos la roben del todo los catalanes!), amigo y admirador
E. Blanco Amor
Barcelona, 8-Setiembre-1958

Morales e Blanco-Amor compartían o interese polo teatro, polos poetas do 27, mantiveron relación persoal ata o final da súa vida e mesmo partillaron mesa de debate sobre o teatro galego na Galería Sargadelos de Barcelona en 1975, no día do libro. Morales deixou escrita unha crónica daquel día [1].

[1] Vidal Lage, Carme. “María Luz Morales. Unha das primeiras mulleres que dirixe un medio de comunicación”. Álbum de mulleres. Culturagalega.org. Compostela: Consello da Cultura Galega, s/d. [ed. dixital] http://www.culturagalega.org/album
[2] Morales, María Luz. “¿Hacia un teatro gallego?”. Diario de Barcelona (23/04/1975): p. 26. In Costa, Xosé María e Carlos Posada [Xesús González Gómez]. Presenzas de Castelao en Barcelona. Dous momentos artístico-literarios. A Coruña: eDixital, 2005. http://www.bvg.udc.es/

Advertisements

156| Ilustración doméstica e domesticada das mulleres

Emisión DIARIO CULTURAL 27/10/2008

Nas cavernas dos libros sempre se atopan coleccións concibidas para a ilustración doméstica e domesticada das mulleres, as populares bibiotecas de señoritas. Abundan nelas os manuais prácticos para o anxo do fogar, os compendios de saberes “propios deste sexo” e, sobre todo, un xénero fundamental na educación tutelada da muller burguesa dos séculos XIX e XX: as biografías de mulleres ilustres. Non é o morbo o que alimenta estas publicacións senón a necesidade de coutar o desexo das lectoras, que lían nestas biografías á procura de modelos, ansiosas de imitar aqueloutras mulleres que, por medio das artes, o relevo social ou un heroísmo imprevisto conseguiron superar o cativo horizonte que ofrecían o fogar e mais as convencións da sociedade moderna.

Hai algunhas semanas Xesús González Gómez apareceu cun deses tesouriños que só el atopa no remexer seguido entre os libros de vello. Refírome á Historia de la mujer contemporánea, escrita por Antonio García Llansó, Ramón Pomés, a viaxeira Emilia Serrano (Baronesa de Wilson), e mais Alfredo Opisso, publicada en Barcelona en 1899. A experiencia da viaxe en Emilia Serrano non se corresponde aínda coas aventuras afoutas de Isabelle Eberhardt, mais iso non lle resta interese ningún a unha muller de letras que coñece ben a América en triángulo do XIX e nos ofrece os retratos máis apaixonados do libro. Reparo, porén, noutra parte destas biografías: a que se refire ás mulleres ilustres de España asinada polo xornalista Ramón Pomés. Alí fala de Fernán Caballero, Josefa Massanès, e, por suposto, as tres inevitábeis galegas do XIX: Concepción Arenal, Rosalía de Castro e Emilia Pardo Bazán. Xa poden imaxinar que Pomés escribe os retallos biográficos co freo do prexuízo posto: gaba, si, a obra das autoras pero por riba de todo subliña a súa humildade, o seu sufrimento, a compaixón e a vocación familiar, aínda que a biografía da súa contemporánea Pardo Bazán se lle resiste á doma. Agora ben, con Concepción Arenal e Rosalía de Castro fai un pandeiro. A Rosalía preséntanola coma escritora en español, chea de dúbidas, dependente dos xuízos dos colegas literatos e autora dunha obra breve. E sobre Arenal conclúe que o máis salientábel da súa vida é que amou con “toda a efusión dunha alma tenrísima de muller”. En fin, esta Historia de la mujer contemporánea é unha reliquia das cavernas, mais as fábricas de domesticación seguen vixentes. Por exemplo, nesa colección de quiosco de Grandes Escritoras que trivializa a narrativa de mulleres e algúns dos seus grandes textos, converténdose nunha Biblioteca para mulleres de mediana idade, que, segundo a propia editorial, teñen como intereses afíns a novela romántica, o punto e mais as dietas. Interesa seguirmos as coleccións populares porque nelas espellan os prexuízos do noso presente. Boa semana e boas lecturas.